Gammaflits breekt alle records 20 maart 2008 volkskrant.nl

Met de Amerikaanse Swift-satelliet is woensdagochtend een gammaflits gedetecteerd die ondanks zijn enorme afstand van ruim zeven miljard lichtjaar even met het blote oog zichtbaar is geweest. Dat blijkt uit waarnemingen met de automatische Raptor-telescoop op het Los Alamos National Laboratory in New Mexico.

Gammaflitsen zijn de krachtigste explosies in het heelal. Ze ontstaan waarschijnlijk wanneer extreem zware, snel roterende sterren aan het eind van hun leven exploderen. De korte stoot gammastraling die daarbij vrijkomt, is alleen met satellieten in een baan om de aarde waarneembaar. Gemiddeld gaat er eens per dag ergens in het heelal zo’n gammaflits af.

NASA’s Swift-satelliet registreerde op woensdag 19 maart om 07.13 uur Nederlandse tijd een krachtige gammaflits in het sterrenbeeld Boötes. De hemelpositie van de flits werd automatisch doorgegeven aan robottelescopen op aarde, die meteen het betreffende deel van de sterrenhemel begonnen te fotograferen.

Op foto’s van de Raptor-telescoop die dertig seconden later werden gemaakt, is op de plek van de explosie een optische flits zichtbaar. Die was helder genoeg om zonder telescoop te zien. Wie op het juiste moment in de juiste richting keek, heeft dus met het blote oog een verschijnsel kunnen zien op meer dan zeven miljard lichtjaar afstand.

© Govert Schilling