Rosetta neemt kijkje bij planetoïde Steins 7 september 2008 volkskrant.nl

De kleine planetoïde Steins – een steenklomp die tussen de banen van Mars en Jupiter rond de zon cirkelt – is groter en donkerder dan astronomen verwachtten, en vertoont opmerkelijke inslagkraters. Dat meldden ruimteonderzoekers van de Europese ESA zaterdagmiddag op een persconferentie in Darmstadt, waar de allereerste resultaten gepresenteerd werden van de ‘scheervlucht’ die de komeetverkenner Rosetta vrijdagavond langs Steins maakte.

Om 20.58 uur Nederlandse tijd vloog Rosetta met een snelheid van 8,6 kilometer per seconde op 800 kilometer afstand langs het kosmische rotsblok. Hoewel een van de twee camera’s van de ruimtesonde zichzelf tijdens de passage om nog onduidelijke reden in ‘safe mode’ zette, spreekt het Rosetta-team toch van een groot succes. ‘Ons zonnestelsel is uit dit soort brokstukken ontstaan,’ aldus ESA’s wetenschapschef David Southwood. ‘We zien hier de stukjes van die legpuzzel.’

Uwe Keller, leider van Rosetta’s camerateam, noemde Steins een ‘nieuwe edelsteen in het heelal’, vanwege de opvallende diamantvorm, met een vrij platte bovenkant en een puntiger onderzijde. Het rotsblok meet ongeveer 6 bij 4 kilometer – tien procent groter dan was verwacht. Met een reflecterend vermogen van 35 procent is Steins ook donkerder dan werd aangenomen.

Op de foto’s zijn tot nu toe 23 kraters groter dan 200 meter geteld. De grootste meten bijna twee kilometer. Bij de inslagen waarbij deze kraters ontstonden moet het inwendige van Steins vrijwel volledig zijn verbrijzeld.

Zeven kleinere kraters vormen samen een opmerkelijke kraterreeks – iets wattot nu toe alleen op veel grotere hemellichamen is gezien. De komende weken zullen nog meer foto’s en meetgegevens naar de aarde worden doorgeseind.

Rosetta is gelanceerd op 2 maart 2004. Hij vliegt op 13 november 2009 nog een keer op kleine afstand langs de aarde, en op 10 juli 2010 dicht langs de relatief grote planetoïde Lutetia.

Midden 2014 moet de ruimtesonde bij het einddoel aankomen, komeet Churyumov-Gerasimenko. Volgens Rosetta’s missiemanager Gerhard Schwehm vormt de scheervlucht langs Steins nog maar een voorproefje van de stortvloed aan wetenschappelijke gegevens die nog in het verschiet ligt.

© Govert Schilling