40 jaar na Apollo 11 18 juni 2009 allesoversterrenkunde.nl

In de nacht van 20 op 21 juli is het veertig jaar geleden dat de Amerikaanse Apollo 11 een zachte landing maakte op de maan. De 38-jarige astronaut Neil Armstrong zette om 03.56 uur Nederlandse tijd als eerste mens voet op een ander hemellichaam. Daarbij hoorde de hele wereld via een rechtstreekste televisie-uitzending zijn historische woorden 'That's one small step for a man, one giant leap for mankind.' Samen met Buzz Aldrin verbleef Armstrong in totaal 21 uur en 36 minuten op de maan, waarvan ze 2 uur en 24 minuten buiten de maanlander doorbrachten. Op 24 juli keerden ze terug op aarde. Later zouden nog zes bemande maanvluchten worden uitgevoerd, waarvan er vijf daadwerkelijk een landing maakten. In totaal hebben twaalf aardbewoners op de maan rondgelopen.

De landing van de Apollo 11 wordt algemeen beschouwd als een van de hoogtepunten uit de geschiedenis van de twintigste eeuw. In minder dan tien jaar tijd waren de Verenigde Staten erin geslaagd een compleet bemand ruimtevaartprogramma op te zetten, alle hardware ervoor te ontwikkelen, koppelmanoeuvres te oefenen, astronauten op te leiden en daadwerkelijk een mens op de maan te zetten. Het belangrijkste doel van het maanprogramma was politiek/militair: tijdens de Koude Oorlog was het van het grootste belang aan de Sovjetunie duidelijk te maken dat de Verenigde Staten heer en meester waren in de ruimte.

Maar ook voor de wetenschap is het Apollo-programma belangrijk geweest. In totaal zijn een kleine 400 kilogram maanstenen mee teruggenomen naar de aarde. Onderzoek aan het maangesteente heeft - op termijn - uitgewezen dat de maan zo goed als zeker ontstaan is uit de brokstukken van een catastrofale botsing tussen de pasgeboren aarde en een andere, kleinere (proto-)planeet.

De maan staat de laatste opnieuw in de belangstelling. In diepe, permanent beschaduwde kraters in het zuidpoolgebied kom mogelijk ijs voor; helium-3 van de maan kan in de (verre) toekomst wellicht gewonnen worden als goedkope energiebron, en de achterkant van de maan vormt een ideaal platform voor grote telescopen. Europa, China, Japan, India en de Verenigde Staten hebben onbemande maanverkenners in een baan om de maan gebracht; de meest recente is de Amerikaanse Lunar Reconnaissance Orbiter.

Rond het veertigjarig jubileum van de eerste bemande maanlanding worden tal van activiteiten georganiseerd. Ook verschijnen er jubileumboeken en zijn er speciale websites in de lucht gebracht. Hieronder vind je links naar een groot aantal interessante sites die op de een of andere manier betrekking hebben op het Apollo-jubileum, of op hedendaags maanonderzoek.

• We choose the moon (jubileumsite, herbeleef de vlucht van Apollo 11)
  
• 40 jaar Apollo 11 (NASA)
  
• Gerestaureerde videobeelden maanlanding (NASA)
  
• Audio-opnamen Apollo 11, ook aan boord (NASA)
  
• Apollo-programma (Kennedy Space Center)
  
• Apollo 11 (informatieve site t.g.v. 35-jarig jubileum)
  
• Themanummer over Apollo 11 van Science (30 januari 1970)
  
• Voices from the Moon (boek van Andrew Chaikin)
  
• Moon Fire (zeer exclusief boek van Norman Mailer)
  
• Buzz Aldrin op Twitter
  
• Herbeleef Apollo 11 op Twitter
  
• Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO)
  
• Lunar CRater Observation and Sensing Satellite (LCROSS)

© Govert Schilling