Gewiebel verraadt nog eens 32 exoplaneten 19 oktober 2009 volkskrant.nl

Europese sterrenkundigen hebben de ontdekking van liefst 32 nieuwe planeten bij andere sterren bekendgemaakt. Daarmee staat de teller van het aantal ‘exoplaneten’ op zo’n vierhonderd. De meeste daarvan zijn de afgelopen jaren door het Europese team gevonden.

De planeten zijn ontdekt doordat ze met hun zwaartekracht hun moederster een beetje aan het wiebelen brengen. Die minieme wiebelingen worden opgemeten met de gevoelige HARPS-spectrograaf (High Accuracy Radial velocity Planet Searcher) op een grote telescoop op de La Silla-sterrenwacht in Chili.

Behalve grote reuzenplaneten zoals Jupiter zijn met de Europese spectrograaf ook veel ‘super-aardes’ gevonden: planeten die hooguit tien tot twintig keer zo zwaar zijn als de aarde. Volgens onderzoeksleider Stéphane Udry van de sterrenwacht van Genève wordt ongeveer de helft van alle sterren in het Melkwegstelsel door dit soort ‘lichte’ planeten vergezeld.

Naast reuzenplaneten en super-aardes bij zonachtige sterren heeft Udry’s team ook reuzenplaneten gevonden bij sterren die veel minder zware elementen bevatten dan de zon, en zowel zware als lichte planeten bij kleine, koele dwergsterretjes.

De laatste resultaten van het vijf jaar durende zoekprogramma zijn vandaag bekend gemaakt op een internationale conferentie in Porto, Portugal.

Aan een tweede, verbeterde HARPS-spectrograaf, bestemd voor een grote telescoop op La Palma, wordt momenteel hard gewerkt. Die moet in 2011 in bedrijf genomen worden. Ook is een nieuwe planetenzoeker in ontwikkeling voor gebruik op de Europese Very Large Telescope in Chili, rond 2014.

Maar om via de wiebeltechniek een echt tweelingzusje van de aarde te vinden, is volgens Udry een nóg veel grotere telescoop nodig. ‘Echte aarde-achtige planeten bij sterren zoals de zon zijn heel moeilijk te vinden,’ zegt hij. ‘Maar ik ben ervan overtuigd dat ze er volop zijn.’

© Govert Schilling