Roos:
Aan de kant van de aarde die naar de maan toe is gekeerd, is het vloed omdat de maan dan aan de aarde 'trekt'. Maar aan precies de andere kant van de aarde 'trekt' de maan toch niet? Waarom is het daar dan ook vloed?
Ik hoop dat dit geen hele domme vraag is, maar ik snap het echt niet...
| Antwoord: |
Dit is een hele goede vraag, waarop het eerste juiste antwoord door Newton is gegeven. We spreken van twee getijdenbergen (vloed) aan iedere kant van de aarde. Hier is de verklaring. Als de aarde en de maan niet in een baan omelkaar heen draaiden, maar ieder op een vaste plaats stonden ten opzichte van elkaar zou er op aarde maar één getijdenberg zijn, gericht naar de maan, precies zoals in je vraag staat. Dit komt door de aantrekkingskracht van de maan. Waarom er toch twee getijdenbergen zijn komt doordat de maan in een baan om de aarde beweegt. De aarde houdt de maan in zijn baan omdat de onderlinge aantrekkingskracht vanwege de zwaartekracht op ieder punt in de baan precies in evenwicht wordt gehouden door de naar buiten gerichte centrifugale kracht vanwege het draaien. (Als dat evenwicht er niet was, zou de maan of naar buiten of naar binnen bewegen). Het is de naar buiten gerichte centrifugale kracht die de 2e getijdenberg aan de andere kant van de aarde veroorzaakt. Een berekening leert dat in het centrum van de aarde de aantrekkende zwaartekracht precies evengroot is als de centrifugale kracht die de maan in zijn baan houdt. Aan het aardoppervlak aan de kant waar de maan staat is de aantrekkingskracht van de maan een beetje groter dan de centrifugale kracht, waardoor de ene getijdenberg onstaat. Aan de andere kant van de aarde is de aantrekkingskracht van de maan een beetje kleiner dan de centrifugale kracht, en is er daarom ook een getijdenberg. Vriendelijke groet, Huib Henrichs |
| Door: | Huib Henrichs, Sterrenkundig Instituut 'Anton Pannekoek', Universiteit van Amsterdam |